вторник, 29 марта 2016 г.

Հայ ասեղնագործության ու ժանյակի խորն արմատները և զարգացումը Լիբանանում (photo)





Երբ մտնում ես Լիբանանում ցանկացած հայի օջախ՝ անկախ մասնագիտությունից, դավանանքից, նախասիրություններից, տարիքից, ճաշակից, սոցիալական դիրքից, անպայման տան որևէ անկյունում պատից կախված կամ սեղանին դրված կտեսնես՝ «Աստուած օրհնէ այս տունը» հայալեզու կամ անգլալեզու գրառմամբ, կամ այլ մաղթանքներով, փոքր կամ մեծ, Սվազի կամ Մարաշի ասեղնագործությամբ ձեռագործ պաստառ: Սա նշանակում է, որ տեղի հայերի շարքերում արդեն իսկ ավանդույթ է արմատավորվել ունենալ հայկական ձեռագործի մի պատառիկ, ըստ այդմ՝ ճանաչել այն, տեսնել մանկուց, պատանեկության շրջանում, հասուն տարիքում:


Լիբանանի հայության կենսակերպը, ինչպես և պատմությունն ուսումնասիրելուց հետո պարզ են  դառնում այս ժամանակակից ավանդույթի հիմքերը:

1915 թվականին Հայոց ցեղասպանությունից հետո այստեղ հաստատվելուն պես ձեռագործի վարպետ հայ կանայք սկսել են խմբակներ ձևավորել, սովորեցնել, ստեղծել իրեր, վաճառել, որպեսզի ապրուստի միջոց ունենան: Այս հարցում նրանց աջակցել են թե՛ տեղացիները, թե՛ արևմտյան միսիոներական ու բարեգործական կազմակերպությունները: Բացի այդ, Լիբանանում հայկական կրթօջախներ հիմնվելուց ու զարգանալուց ի վեր մինչ օրս ձեռագործը՝ մասնավորապես ասեղնագործությունն ու ժանյակը, դասավանդվում են: Այս ամենը նշանակալիորեն նպաստել է ձեռագործի ճանաչմանն ու հանրայնացմանը հայերի շրջանում, ուստի վերոնշյալ ավանդույթը խորն արմատներ ունի, և դրանով միայն կարելի է հպարտանալ: Այս հպարտությունն էլ ավելի է աճում, երբ տեսնում ես տեղի հայկական թանգարաններում պահվող ժանյակի ու ասեղնագործության նմուշները, որ հեղինակել են Հայոց ցեղասպանությունը վերապրած ուժեղ կամքի տեր և ստեղծարար հայ կանայք:





Լիբանանի հայ համայնքում ձեռագործի նկատմամբ հետաքրքրության և ներկայիս որակի ու մակարդակի մասին լիարժեք պատկերացում կազմելու համար այդուհանդերձ հարկ է այցելել ձեռագործի խմբակներ, ինչն էլ արեցի: Բավականին զարգացած է նմանատիպ խմբակն Այնճարում. տեղի կանանց համար լավագույն նվերը ձեռագործ սփռոցն է կամ մաղթանքներով պաստառը՝ Սվազի ասեղնագործության զարդանախշերով: Ինչ վերաբերում է Բեյրութին, ապա Լիբանանի Օգնության Խաչի ձեռագործի խմբակը պարզապես հիացմունքի է արժանի: Կանայք ամեն օր մեծագույն սիրով են հաճախում, սովորում ու սովորեցնում. տատը բերում է թոռնիկին, մայրը՝ աղջկան, և անկախ առօրյա հոգսերից ու տնային գործերից՝ կանայք ու աղջիկները միշտ ժամանակ են հատկացնում սիրելի զբաղմունքին: Բեյրութի հայաշատ թաղամասում՝ Բուրջ Համմուդում, գոյություն ունի գողտրիկ մի խանութ, որտեղ էլ վաճառվում են այս շնորհաշատ կանանց աշխատանքները՝ էջանիշերի, սփռոցների, թաշկինակների, տարբեր այլ հուշանվերների տեսքով: Բացի այդ, ամեն տարի կազմակերպվում է հատուկ ցուցահանդես-վաճառք, ուստի տեղացի կանանց զբաղմունքը թե՛ պահանջված, թե՛ եկամտաբեր է դառնում: Հայ կանանց իրերը մեծ սիրով գնում են թե՛ հայրենակիցները, թե՛ օտարազգիները, թե՛ զբոսաշրջիկները: 

Հավելեմ նաև, որ Սիրիայի տևական պատերազմի հետևանքով Լիբանանում ապաստան գտած սիրիահայերը, որոնք ևս հայտնի են իրենց ոսկե ձեռքերով, համագործակցում են տեղի ձեռագործի խմբակների հետ ու ջերմ ընդունելություն գտնում լիբանանահայ վարպետների մոտ:





















2 комментария:

  1. Do you know what is Nagorno- KARABAKH?����
    What does it mean to AZERBAIJAN?!
    Karabakh is one of the ancient historical regions of Azerbaijan. ����The name "Karabakh" means "Kara" - black, "Bakh" - garden. Besides meaning black garden, it means also wide, big, flourishing, great garden. As you see, the name of this region also related to Azerbaijan, not to other nation or country. It recognized as a part of AZERBAIJAN. The struggle over this region appeared after Azerbaijan attained independence from the USSR. Military actions between 2 countries were affected by Russian army. As a result, Armenia occupied 20% of our territory.
    But now, everything changed. About more than 20 years, Azerbaijani people were waiting for these days to take the occupied territories back. Just a few days ago, Armenia tried to attack Azerbaijan, but our army gave worthy answer for them for these attacks. Now we took back 1% of our territories. Also we had some ŞEHİDs - the young guys who were fighting to save our territories, but unfortunately, they died as heroes, i mean, they are alive in our heart, we will always remember them. I want to say that my dear friends, don't read the Armenian or Russian news, don't rely on those news, because there could be differences in sending the information to you, they can mention Azerbaijan as a "terrorists" - but we are NOT! We are fighting on our territories. They can mention the we are killing the people who live in those villages, -NO, we don't. And our President mentioned about this criteria that we don't want to kill anyone, we don't want to see the tears of Azerbaijani and Armenian mothers' and so on. You know who are killers? Armenians! They made tragedies and genocides for our nation as 20th January (known as Black January), 26th of February (Khojaly Genocide), 31 March and so on and so forth.. All i want to say that, Karabakh belongs to Azerbaijan. All of us ready to fight, ready to go to those regions and fight against Armenians. We are ready to fight to support our soldiers, our strongest army, and we believe in our victory. We will take all of our territories back. We will go there and we will live there soon. If the Armenians don't want to die, they should leave the Azerbaijani territories. They started, we will finish. Go, go, go, Azerbaijan! We are proud of our President, Minister of War and our STRONGEST ARMY IN THE CAUCASUS! InshAllah, ONE DAY WE WILL POST OUR LOCATION IN FACEBOOK THAT WE ARE IN QARABAĞ!������������ ‪#‎KarabakhIsAzerbaijan‬ ‪#‎KarabakhNow‬ ‪#‎Azerbaijan‬ ‪#‎NKPEACE‬

    ОтветитьУдалить
  2. Do you know what is Nagorno- KARABAKH?����
    What does it mean to AZERBAIJAN?!
    Karabakh is one of the ancient historical regions of Azerbaijan. ����The name "Karabakh" means "Kara" - black, "Bakh" - garden. Besides meaning black garden, it means also wide, big, flourishing, great garden. As you see, the name of this region also related to Azerbaijan, not to other nation or country. It recognized as a part of AZERBAIJAN. The struggle over this region appeared after Azerbaijan attained independence from the USSR. Military actions between 2 countries were affected by Russian army. As a result, Armenia occupied 20% of our territory.
    But now, everything changed. About more than 20 years, Azerbaijani people were waiting for these days to take the occupied territories back. Just a few days ago, Armenia tried to attack Azerbaijan, but our army gave worthy answer for them for these attacks. Now we took back 1% of our territories. Also we had some ŞEHİDs - the young guys who were fighting to save our territories, but unfortunately, they died as heroes, i mean, they are alive in our heart, we will always remember them. I want to say that my dear friends, don't read the Armenian or Russian news, don't rely on those news, because there could be differences in sending the information to you, they can mention Azerbaijan as a "terrorists" - but we are NOT! We are fighting on our territories. They can mention the we are killing the people who live in those villages, -NO, we don't. And our President mentioned about this criteria that we don't want to kill anyone, we don't want to see the tears of Azerbaijani and Armenian mothers' and so on. You know who are killers? Armenians! They made tragedies and genocides for our nation as 20th January (known as Black January), 26th of February (Khojaly Genocide), 31 March and so on and so forth.. All i want to say that, Karabakh belongs to Azerbaijan. All of us ready to fight, ready to go to those regions and fight against Armenians. We are ready to fight to support our soldiers, our strongest army, and we believe in our victory. We will take all of our territories back. We will go there and we will live there soon. If the Armenians don't want to die, they should leave the Azerbaijani territories. They started, we will finish. Go, go, go, Azerbaijan! We are proud of our President, Minister of War and our STRONGEST ARMY IN THE CAUCASUS! InshAllah, ONE DAY WE WILL POST OUR LOCATION IN FACEBOOK THAT WE ARE IN QARABAĞ!������������ ‪#‎KarabakhIsAzerbaijan‬ ‪#‎KarabakhNow‬ ‪#‎Azerbaijan‬ ‪#‎NKPEACE‬

    ОтветитьУдалить